Ερωτήσεις προς τον Υποναύαρχο Κύριο Δημήτριο Τσαϊλά / Άμυνα τετραμερούς : Ελλάδος, Κύπρου, Αιγύπτου και Ισραήλ.

Τομέας Ρωσίας, Ευρασίας και Νοτιοανατολικής Ευρώπης

ΘΕΜΑ: Ερωτήσεις προς τον Υποναύαρχο Κύριο Δημήτριο Τσαϊλά / Άμυνα τετραμερούς : Ελλάδος, Κύπρου, Αιγύπτου και Ισραήλ.

Στο σύγχρονο διεθνές περιβάλλον, οι απειλές για την ασφάλεια ενός κράτους δεν είναι μόνο στρατιωτικής φύσεως και δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο με στρατιωτικά μέσα. Επίσης, στο πολυπολικό σύστημα της παγκόσμιας τάξης όπως πλέον διαμορφώνεται, οι συγκρούσεις που διεξάγονται, είναι κατά κύριο λόγο εθνοτικού ή θρησκευτικού χαρακτήρα, και πόλεμοι δι’ αντιπροσώπων (proxy war) για επίτευξη γεωπολιτικών συμφερόντων και λιγότερο συνοριακές διαφορές μεταξύ κρατών.

1. Ποιές είναι οι απειλές που το κάθε ένα κράτος ξεχωριστά, θεωρεί ζωτικής σημασίας; 

Ας ξεκινήσουμε με την παραδοχή ότι, οι απειλές  αναπτύσσονται στη βάση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του χρόνου, του τόπου, αλλά και των προσωπικοτήτων που εμπλέκονται. Ωστόσο, αυτές οι σκέψεις προσφέρουν μόνο μια προσέγγιση για να αντιμετωπιστεί η πολυπλοκότητα για την ανάδειξη των απειλών, που θα αντιμετωπίσει κάθε κράτος. Είναι λογικό να απαιτείται μια επαναλαμβανόμενη προσπάθεια για να επιτευχθεί η συνοχή, η συνέχεια, και η συναίνεση που επιδιώκουν όλοι οι κρατικοί φορείς χάραξης πολιτικής στο σχεδιασμό, την ανάπτυξη και την εκτέλεση της εθνικής ασφάλειας και των στρατιωτικών στρατηγικών για την αντιμετώπιση των απειλών.

Οπότε για τον ορισμό και αξιολόγηση των απειλών λαμβάνουμε υπ’ όψη την ανάπτυξη των κινδύνων συρρίκνωσης των συνιστωσών εθνικής ισχύος κάθε κράτους κατά τη διάρκεια της ειρήνης και του πολέμου με σκοπό να διασφαλιστούν τα εθνικά συμφέροντα.

Ειδικότερα, για την αξιολόγηση των απειλών, στο Γεωγραφικό Συστημικό Σύμπλοκο της Νοτιο-Ανατολικής Μεσογείου, Ελλάδας, Κύπρου, Αιγύπτου και Ισραήλ, εκτιμώ ότι πρέπει να χρησιμοποιούμε τα ακόλουθα κριτήρια:

  • Χρονική καταλληλότητα
  • Γεωγραφική εγγύτητα
  • Σπουδαιότητα κατάστασης
  • Μεταδοτικότητα της κατάστασης (domino effect)
  • Συνδεσιμότητα (πόσο συνδέεται σε μια αλυσίδα γεγονότων η απειλή με τον πυρήνα του συμφέροντος)

Οπότε στο εξεταζόμενο γεωπολιτικό σύμπλοκο διακρίνουμε τέσσερα δυναμικά Υποσυστήματα.

  • Ελλάς – Κύπρος (Ελληνισμός, κράτη μέλη ΕΕ)
  • Ελλάς – Κύπρος – Ισραήλ (Διακομιστές ενέργειας στην Ευρώπη)
  • Ελλάς – Κύπρος – Αίγυπτος (Ενιαίος θαλάσσιος χώρος καθορισμού/διακήρυξης ΑΟΖ)
  • Ισραήλ – Αίγυπτος  (Αλληλεγγύη/συμμαχία στον κοινό αγώνα κατά των ακραίων ισλαμιστών)

Η κυρία απειλή, κατά της χώρας μας, και της Κύπρου, που κατά τη γνώμη μου, πρέπει να βλέπουμε αυτά τα δύο κράτη ως ένα υποσύστημα του εξεταζομένου Γεωγραφικού Συστημικού Σύμπλοκου της Νοτιο-Ανατολικής Μεσογείου εξακολουθεί να προέρχεται από την Τουρκία, καθώς με απειλές χρήσης βίας, με δοκιμές χρήσης βίας και με χρήση βίας, έχει επιτύχει σημαντικά οφέλη εις βάρος του Ελληνισμού.

Η Τουρκία, χωρίς ένοπλο βία, αλλά δια του εξαναγκασμού, υπό την απειλή χρησιμοποιήσεως ενόπλου βίας με τη δημιουργία σημειακών κρίσεων στο Αιγαίο ή την περιβάλλουσα κυπριακή θαλάσσια ζώνη, επιδιώκει σε πρώτη φάση την αποφυγή διακήρυξης της ελληνικής ΑΟΖ, την παραχώρηση δικαιώματος ονομασίας της αναγνώρισης της Μουσουλμανικής μειονότητος της Θράκης ως εθνικής (Τουρκικής), την αμφισβήτηση των διεθνών και διμερών συμφωνιών και τη συνέχιση της διχοτομήσεως της Κύπρου με παρελκυστική τακτική σε ότι αφορά τη συζήτηση σχεδίων επιλύσεως και μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης.

Η οικονομική κρίση αποτελεί επίσης μια μείζονα απειλή για τα συμφέροντα όλων των κρατών της μελέτης, ιδιαίτερα της Ελλάδας κατά κύριο λόγο και της Κύπρου δευτερευόντως καθώς απειλεί να αποσταθεροποιήσει τις κυβερνήσεις και θα μπορούσε να περικόψει τη δυνητική υποστήριξη σε όποια σύγκρουση απαιτηθεί. Άλλωστε γίναμε θεατές των εκβιαστικών πολιτικών που δέχτηκε η Ελλάδα από τις δυνάμεις της Δύσης μόλις πριν λίγο καιρό.

Σήμερα, η τάση είναι η ανάδειξη της σπουδαιότητας, των μη στρατιωτικών πτυχών της ασφάλειας όπως το οργανωμένο έγκλημα, η παράνομη μετανάστευση, εκτεταμένοι εμπρησμοί, θαλάσσια πειρατεία, ηλεκτρονικό έγκλημα και η τρομοκρατία.

Έτσι στη σύγχρονη τρομοκρατία πλέον διακρίνουμε μια μεταβατική ή καλύτερα θα λέγαμε μια εξελισσόμενη στρατηγική τα τελευταία χρόνια όπως είναι η εκδήλωση ασύμμετρων απειλών. Είναι ένα όπλο χωρίς τεχνολογική υπόσταση, πολύ χαμηλού κόστους, που εφαρμοζόμενο εναντίον του εχθρού, προσδίδει φοβερή και ασυναγώνιστη δύναμη. Εξ’ άλλου η οργανωμένη βία που διεξάγεται μεταξύ μυστικών υπηρεσιών και παρακρατικών ομάδων δεν απαιτούν στρατιωτικές ικανότητες, καθώς η ενδιαφερόμενη πλευρά βασίζεται σε δόλια μη τεχνολογικά μέσα για να επιτευχθεί η βούλησή του ή και για να κάμψει το ηθικό του αντιπάλου.

Πέραν των ανωτέρω, βασική επιδίωξη του ελληνισμού πρέπει να αποτελεί η διαφύλαξη της ειρήνης και της σταθερότητας στη ΝΑ Ευρώπη, στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου σημαντικό ρόλο πέραν του ενιαίου χώρου με την Κύπρο έχουν το Ισραήλ και η Αίγυπτος που απειλούνται από τον ισλαμικό φονταμενταλισμό.

 

2. Στον αμυντικό τομέα, και έτσι όπως έχει διαμορφωθεί μέχρι σήμερα η εικόνα της Ανατολικής Μεσογείου, μια αμυτνική συνεργασία μεταξύ των κρατών αυτών, θα μπορούσε να έχει πραγματική προσφορά στην αποτροπή των απειλών;

Οι απειλές και οι αμυντικές προκλήσεις για συνεργασία ενδέχεται να προκύπτουν από συγκεκριμένους παράγοντες στο διεθνές σύστημα (κράτη ή μη κρατικοί φορείς), ή μπορούν να βασίζονται γενικά στις εξελίξεις και τάσεις που σημειώνονται στο πλαίσιο του συστήματος (όπως με την ενδυνάμωση της οικονομικής παγκοσμιοποίησης). Αφού εντοπίσαμε τις απειλές, πρέπει να εξετάσουμε την τρέχουσα κατάσταση για να διαπιστώσουμε την επάρκεια της προστασίας και της προαγωγής των συμφερόντων των εξεταζομένων κρατών.

Το Πολεμικό Ναυτικό μας είναι ο βασικός συντελεστής της θαλάσσιας ισχύος, και παραμένει πολλές τάξεις μεγέθους πιο ισχυρό από ότι του πλησιέστερου ανταγωνιστή μας, εφόσον συμπληρωθεί και από τα ναυτικά της Αιγύπτου και του Ισραήλ που τελευταία αναπτύσεται. Πρέπει να προσέξουμε τις προσαρμογές της παραδοσιακής τέχνης της ναυτικής στρατηγικής τονίζοντας ότι θα αποτελέσει θρίαμβο για την ηγεσία του Πολεμικού Ναυτικού να διατηρήσει ισχυρό το στόλο κάτω από τις σημερινές συνθήκες μεγάλων εξωτερικών πιέσεων σε συνδυασμό με την δημοσιονομική αδυναμία. Έτσι η συνεργασίες με το ναυτικό όπως το Αιγυπτιακό αλλά και το Ισραηλινό είναι κρίσιμες. Σε κάθε κατηγορία το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό συνδυάζει την τεκμαρτή αριθμητική ισορροπία με ένα σημαντικό ποιοτικό πλεονέκτημα από πλοίο σε πλοίο πάνω από το Τουρκικό ναυτικό. Αυτή η κατάσταση είναι απίθανο να αλλάξει σύντομα. Όμως καθώς αυξάνεται το ναυτικό της Τουρκίας και το δικό μας μειώνεται, στο μέλλον η ισορροπία ισχύος θα διαταραχθεί υπέρ του αντιπάλου. Αυτός αποτελεί και τον κύριο λόγο συνεργασίες ακόμη και με το μικρό ναυτικό του Ισραήλ.

Το Ισραήλ είναι μια χώρα κάτοχος Πυρηνικών όπλων, με Ισχυρές  Συμβατικές Ένοπλες Δυνάμεις, έχοντας ως αιχμή του δόρατος της, την πολεμική της Αεροπορία. Διακρίνεται για τον ορθολογισμό και θέτει ως πρώτιστο αγαθό την ασφάλεια του. Όμως επειδή στερείται στρατηγικού βάθους  το οποίο είναι ζωτικής σημασίας ιδιαιτέρως για την ασφάλειά του στη Μεσόγειο μόνο η Κύπρος (ως αβύθιστο Αεροπλανοφόρο) και η Ελλάδα μπορούν να του τα δώσουν. Επίσης η αμυντική συνεργασία των τεσσάρων δίδει μεγάλο πλεονέκτημα στο χώρο της ΝΑ Μεσογείου υπέρ μας.

3. Πού αλληλοσυμπληρώνονται στη σκληρή ισχύ τα κράτη; Ποιές είναι οι στρατιωτικές αδυναμίες του κάθε κράτους;

Τα σημαντικά στρατηγικά ζητήματα, που περιλαμβάνουν αφενός το κενό ασφαλείας που προκλήθηκε από την επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ του Ισραήλ –Τουρκίας και Αιγύπτου – Τουρκίας, και αφετέρου η μετατόπιση της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή στην στρατηγική ισορροπία. Όχι μόνο από τη μεριά του Τελ Αβίβ και Καίρου αλλά και η Αθήνα έχει θορυβηθεί από αυτή τη μετατόπιση της εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας, καθώς και τις επιπτώσεις από την αλλαγή αυτή και τις πρόσφατες εσωτερικές στρατιωτκο-πολιτικές διεργασίες στην Τουρκία.

Βέβαια δεν ζούμε με ψευδαισθήσεις ότι η Ελλάδα από μόνη της, μπορεί να αντισταθμίσει εξ ολοκλήρου το κενό ασφαλείας που προκλήθηκε από την ανατροπή στις σχέσεις Ισραήλ-Τουρκίας και Αιγύπτου, όμως οι κοινές στρατιωτικές ασκήσεις είναι ένα σημαντικό βήμα που εξισορροπεί την απώλεια της Τουρκίας ως εταίρου για κοινές ασκήσεις. Ωστόσο, είναι δύσκολο να βρεθεί μια εναλλακτική λύση για την μέχρι πρότινος συνεργασία με την τουρκική αντικατασκοπεία, όσον αφορά το Ισραήλ. Επιπλέον, μέχρι πριν λίγο καιρό η ισραηλινή υπηρεσία πληροφοριών δεν συμπεριέλαβε την Τουρκία στα κράτη στόχους, ενώ τώρα έχουν αλλάξει τα πράγματα. Επίσης κατά τα προηγούμενα έτη το μέγεθος της Τουρκίας και η γεωπολιτική της θέση την έφερνε ως ένα μεγάλο πελάτη αμυντικής βιομηχανίας του Ισραήλ. Αντίθετα η Ελλάδα κυριαρχείται από τις αμερικανικές και ευρωπαϊκές αμυντικές βιομηχανίες.

Υπάρχει όμως η σημαντική στρατηγική συνεργασία στον τομέα της ενέργειας που μπορεί να υποκαταστήσει τις παραπάνω αδυναμίες. Η ανακάλυψη μεγάλων ποσοτήτων φυσικού αερίου στα ύδατα μεταξύ της Κύπρου και Ισραήλ μετατρέπει αυτά τα κράτη, μέλη δυνητικών προμηθευτών στην Ευρώπη. Ισραήλ και Κύπρος έχουν συμφέρον να παρακάμψουν την Τουρκία και να μειώσουν την απόσταση μεταξύ των πεδίων του φυσικού αερίου και τον ευρωπαίο καταναλωτή. Τόσο οι σχέσεις όσο και η θέση της Κύπρου ισχυροποιούν τον ρόλο της Ελλάδoς ως καθοριστικό διαμετακομιστικό κρίκο στην διαδρομή του φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.

Συγκεκριμένα, μια ισραηλινή πολιτικο-στρατιωτική προσέγγιση, πιο ισχυρή και συμπαγής σε διπλωματικό επίπεδο με την Ελλάδα θα προσφέρουν, στρατηγικό βάθος πέρα από το παραδοσιακό περιορισμένο χώρο που κατέχουν οι δύο χώρες. Επίσης, η Ελλάδα, ως πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μπορεί να αποτελέσει έναν πολύ αποτελεσματικό δεσμό μιας σοβαρής και σημαντικής ζεύξης του Ισραήλ στις διπλωματικές, οικονομικές και εμπορικές σχέσεις με την υπόλοιπη Ευρώπη.

4. Τι θα αποκόμιζε η Ελλάδα προς όφελος των αμυντικών της δυνατοτήτων με μια ολοένα και βαθύτερη στρατιωτική συνεργασία με τα υπόλοιπα κράτη;

Στα αμυντικά θέματα οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις θα έχουν την ευκαιρία να εξασκηθούν από τις άρτια εκπαιδευμένες ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις σχετικά με τις μεθόδους και τακτικές συλλογής πληροφοριών, πρακτικές αντιτρομοκρατίας καθώς και την αντιμετώπιση των ασύμμετρων απειλών. Επιπλέον, η Ελλάδα θα έχει την ευχέρεια να αποκτήσει δοκιμασμένο ισραηλινό αμυντικό υλικό, που θεωρείται ότι είναι πολύ αποτελεσματικό και τεχνολογικά εξελιγμένο.

Επί του παρόντος, μπροστά σε μια συρρικνούμενη αγορά αμυντικού υλικού, η ισραηλινή αμυντική βιομηχανία έχει κάνει μια σοβαρή συντονισμένη προσπάθεια και απασχολείται με έρευνα και ανάπτυξη στη χάραξη προϊόντων που προορίζονται και για εμπορικούς σκοπούς. Πράγματι, πολλά από τα πιο καινοτόμα και σημαντικά προϊόντα που αναπτύσσονται στο Ισραήλ είναι υψηλής τεχνολογίας, ιδιαίτερα στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, βασίζονται δε, σε στρατιωτικές καινοτομίες και τεχνολογίες.

Είναι προφανές, ότι μια ισχυρή ελληνο-ισραηλινή συνεργασία θα ωφελήσει σημαντικά την πατρίδα μας σε όλους τους τομείς, όπως οικονομίας, εμπορίου, αμυντικής βιομηχανίας, τεχνολογίας υπολογιστών, αμυντικού σχεδιασμού και στρατιωτικής εκπαίδευσης.

Είναι επιτακτική ανάγκη για την πατρίδα μας να αγκαλιάσει και να επωφεληθεί, από τη νέα εποχή των διμερών σχέσεων μεταξύ Ελλάδος και του Ισραήλ. Η Ελλάδα μπορεί να υιοθετήσει την ισραηλινή αμυντική τακτική και αποκτώντας αμυντικό υλικό μπορεί να επιτύχει ένα στρατιωτικό άξονα μεταξύ των κρατών του ΝΑΤΟ. Η Ελλάδα μπορεί να αναβαθμίσει την αεράμυνά της με πυραυλικά συστήματα μεγάλων δυνατοτήτων, που κατέχονται από τις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις. Επιπλέον, η ισραηλινή αμυντική βιομηχανία μπορεί να αναβαθμίσει και να εκσυγχρονίσει τα πεπαλαιωμένα ελληνικά αμυντικά συστήματα. Είναι προφανές, ότι ένας νέος στρατιωτικός και οικονομικός άξονας θα δώσει μια μεγάλη ευκαιρία στην Ελλάδα για να επεκταθεί οικονομικά στον ευρύτερο Βαλκανικό χώρο.

Επιπλέον, ο ναυπιγοεπισκευαστικός τομέας, μπορεί να γίνει μια πρόσθετη πηγή εσόδων πολλών δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ. Εάν το Ισραήλ και η Αίγυπτος αποφασίσουν να αναπτύξουν το στόλο τους με νέα πλοία κρούσεως και Υποβρύχια για τα οποία υπάρχει η τεχνογνωσία στα ελληνικά ναυπηγεία. Βέβαια αυτό προϋποθέτει τα ναυπηγεία μας να  ανεξαρτητοποιηθούν από τις παρεμβάσεις των μνημονίων που επεβλήθησαν από τους δανειστές. Γι’ αυτό πρέπει η ελληνική πολιτεία να ενσκήψει με σεβασμό προς τις προοπτικές για την ελληνική ναυπηγική και ναυπηγοεπισκευαστική βιομηχανία και να ανατρέψει την απόφαση του 2010 με την οποία απαγορεύει η Ευρωπαϊκή Ένωση στα Ελληνικά Ναυπηγεία να ναυπηγούν εμπορικά πλοία, και τα πολεμικά που ναυπηγούνται να είναι μόνο για εθνικούς σκοπούς χωρίς να έχουμε το δικαίωμα εμπορίας τους. Μόνο η θαλάσσια ισχύς θα συγκρατήσει τις επερχόμενες τεκτονικές ανακατατάξεις μεταξύ των εθνών της Μεσογείου. Κρίμα, αν παραμελήσουμε την θαλάσσια ισχύ μας.

Μια στρατηγική συμμαχία με το Ισραήλ και με την Αίγυπτο έχει την ικανότητα να αντισταθμίσει τις απειλές εθνικής ασφάλειας, καθώς και να μετακινήσει την εξίσωση ισχύος προς όφελος της Ελλάδος. Για τα ελληνικά στρατηγικά συμφέροντα, η “φιλία” με το Ισραήλ και την Αίγυπτο θα βοηθήσει να ενισχυθεί η διεθνής θέση μας, να αποτρέψει την τρομοκρατία και την αποσταθεροποίηση της χώρας μας από ασύμμετρες απειλές. Ένα μακροπρόθεσμο όφελος διαφαίνεται να είναι η γεωστρατηγική αναβάθμιση  μας στην περιοχή, επεκτείνοντας τις στρατιωτικές δυνατότητες μας με τη συνεργασία των Ισραηλινών και Αιγυπτιακών ενόπλων δυνάμεων και υπηρεσιών πληροφοριών.

 

5. Σε επίπεδο ασύμμετρων απειλών, ποιά υποθέτετε πως θα ήταν η δυναμική μιας τέτοιας συνεργασίας;

Όπως απαντήθηκε παραπάνω. Σαφώς επωφελής.

 

6.  Σύμφωνα με τα όσα γνωρίζουμε για την Τουρκία, ο τουρκικός στρατός επιθυμεί να μετατρέψει την Τουρκία σε μια ναυτική δύναμη η οποία σε περίπτωση εμπόλεμης κατάστασης να μπορεί να πλήξει με στρατηγικά χτυπήματα από αέρος. Η Ελλάδα και το Ισραήλ, μπορούν με ναυτικό και αεροπορία να καταστήσουν μια τουρκική απειλή, μη πραγματοποιήσιμη;

H Ελλάδα έπρεπε να είναι η ακλόνητη περιφερειακή θαλασσοκράτειρα δύναμη αφού ο ελληνόκτητος εμπορικός στόλος είναι ο μεγαλύτερος παγκοσμίως και στην περιοχή του Αιγαίου αλλά και της Μεσογείου υπάρχουν συμφέροντα αντίστοιχα, τόσο επιβίωσης όσο και ζωτικά για το έθνος μας αλλά και τους εν δυνάμει συμμάχους Ισραήλ, Αίγυπτος.

Όμως αξίζει να σημειώσουμε τη συνεχή ανάπτυξη των τουρκικών ναυτικών δυνάμεων επισημαίνοντας ότι το τουρκικό ναυτικό έχει ένα μεγάλο αριθμό αρματαγωγών, φρεγατών και ενός αυξανόμενου αριθμού υποβρυχίων. Πιο σοβαρή απ’ όλα, περιγράφουμε την αυξανόμενη απειλή που ανοίγει μια νέα εποχή για τον τουρκικό ιμπεριαλισμό. Ο καθορισμός των ΑΟΖ, στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή έχει μετατρέψει την Τουρκία σε μια επεκτατική, περιφερειακή εξουσία.

Αντί να αντιμετωπίσουμε την όποια δυσάρεστη κατάσταση, εμείς οι ίδιοι πρέπει να προβούμε σε επανακαθορισμό της ναυτικής στρατηγικής αποκλείοντας τη σχετική ευκολία δράσεως του αντιπάλου τόσο με τη σύναψη συμμαχιών στο μέτωπο της Μεσογείου (Ισραήλ-Αιγύπτου), όσο και με την απόκτηση και πρόσκτηση των νέων υποβρυχίων και πυραυλακάτων από τα ελληνικά Ναυπηγεία. Δεν μιλάω για μια αναλαμπή που θα μετακινήσει τον έλεγχο της θάλασσας με το μοντέλο του ισχυρού όψιμου ηγέτη που θα έχει ως αποτέλεσμα τον οπλικό ανταγωνισμό με το αντίπαλο ναυτικό. Αν εμείς οι ίδιοι ξεπεταχτούμε ως όψιμοι ηγέτες, η Τουρκία θα οδηγηθεί ακόμη πιο γρήγορα στην κατασκευή ενός υπέρτερου ναυτικού με σκοπό να κυριαρχήσει στις θάλασσες, και το μόνο που θα πετύχουμε είναι μια πλήρη αντιστροφή του ποθητού αποτελέσματος.

Οπότε στο ερώτημα σας η απάντησή μου είναι ότι ο ελληνισμός (Ελλάς-Κύπρος) με τις παρεχόμενες ευκολίες βάσεων και πλατφορμών κρούσεως στη δυνητική αμυντική συμμαχία γίνεται ισχυρός σε σημείο που η απειλή της Τουρκίας να αδυνατίζει τόσο που δεν θα έχει λόγο ύπαρξης τουλάχιστο στη περιοχή της Μεσογείου, όπου σημαντική είναι η ύπαρξη του συμπλέγματος του Καστελόριζου για τη διακήρυξη της ΑΟΖ.

 

7. Οι ιθύνοντες των κρατών, σε κάθε τους συνεδρίαση, τονίζουν πως η συγκεκριμένη συνεργασία (σε όλες τις πτυχές) δεν είναι κλειστή και θα μπορούσαν να συμμετέχουν και άλλα κράτη. Σε αμυντικό επίπεδο, θα μπορούσε η Τουρκία να γίνει μέλος μιας τέτοιας συνεργασίας;

Αυτό δεν διαφαίνεται να συμβεί στο ορατό μέλλον καθώς τα τουρκικά συμφέροντα είναι αντικρουόμενα με των συντελεστών της αμυντικής συνεργασίας. Εξάλλου αυτή η συνεργασία από μέρους τουλάχιστο του Ελληνισμού, σκοπό έχει την αναχαίτιση της Τουρκικής προκλητικότητας.

8. Θεωρείτε πιθανό μια δυνητική αμυντική συνεργασία μεταξύ Αιγύπτου, Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ να υποκαταστήσει-συμπληρώσει την αμερικανική παρουσία στην περιοχή; Ποιά θα ήταν μια πιθανή αντίδραση της Ρωσίας;

Η συνεργασία των τεσσάρων θα είναι μια περιφερειακή και μόνο συνεργασία που θα μπορεί να συμπληρώσει και όχι να υποκαταστήσει την στρατηγική αμερικανική παρουσία. Άλλωστε προβλέπω η συμφωνία να κινείται περισσότερο σε επιχειρήσεις όπως το οργανωμένο έγκλημα, η παράνομη μετανάστευση, και η τρομοκρατία. Εφόσον δεν θα απειλεί τα στρατηγικά σχέδια των παγκοσμίων παικτών, εκτιμώ ότι δεν θα δημιουργηθούν αντιδράσεις από πλευράς των.

9. Κατά τη γνώμη σας, είναι πιθανή μια τέτοια τετραμερής συνεργασία; Ικανοποιεί γεωπολιτικές παραμέτρους των τεσσάρων χωρών; Υπάρχουν νατοϊκά κωλύματα σε μια τέτοια συνεργασία;

Κάθε αξιολόγηση συνεργασίας αρχίζει με μια επισκόπηση της περιφερειακής εικόνας από την προοπτική των παγκόσμιων δυνάμεων. Το κρίσιμο κοινό σημείο της ανάλυσής μας εδώ είναι πολύπλοκο. Η Μέση Ανατολή του σήμερα σπαράσσεται για να βρει διεθνή κατεύθυνση. Δεν υπάρχει ένας μόνο πόλος που να διατηρεί την ισορροπία, η οποία θα διευκόλυνε τη διεθνή συνεργασία για τη διατήρηση της ειρήνης στην περιοχή.

Η Ρωσία του Βλαντιμίρ Πούτιν καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να αυξήσει την επιρροή της στη Μέση Ανατολή με τη βοήθεια της σταθερής πρόσβασης στην Συρία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, που για χρόνια απολάμβανε ελεύθερα τον πρώτο ρόλο στη Μέση Ανατολή, έχει αιφνιδιαστεί και δεν κάνει μια θεαματική κίνηση αυτές τις μέρες χωρίς ισχυρές συμμαχίες.

Στη Συρία, έχουμε ας πούμε μια αραβική συμμαχία, ενώ στο Ιράκ μια δυτική συμμαχία. Χωρίς δυνατούς συνασπισμούς στο πλάι του, ο Μπαράκ Ομπάμα δεν θα είχε ασχοληθεί ούτε με το Ισλαμικό Κράτος και δεν θα βοηθήσει τους μετριοπαθείς Σουνίτες στη Συρία και τους Κούρδους στο Ιράκ.

Αυτή η τετραμερής συνεργασία με κατάλληλους διπλωματικούς ελιγμούς, μπορεί να βοηθήσει τόσο το ΝΑΤΟ όσο και τους Ρώσους στην κατανομή ισχύος ως μια ουδέτερη συνεργασία, που θα αναλάβει περιφερειακό ρόλο.