«Οι χώρες BRICS και η οικονομική ανάκαμψη της Συρίας: οδεύοντας προς ένα εναλλακτικό σχέδιο οικονομικής ανασυγκρότησης;» Νικολάου Νικόλαος Ομάδα: Αναδυόμενων Δυνάμεων και Κυβερνοασφάλειας

 

Περιεχόμενα

 

Εισαγωγή………………………………………………………………. σελ. 3

 

Κεφάλαιο 1: «Η Συρία σήμερα»……………………………………….. σελ.4

 

Κεφάλαιο 2: «Η Ρωσία»………………………………………………. σελ. 6

 

Κεφάλαιο 3: «Η Κίνα»……………………………………………….. σελ. 8

 

Κεφάλαιο 4: «Η Ινδία, η Βραζιλία και η Νότιος Αφρική»…………..  σελ. 9

 

Αντί Επιλόγου………………………………………………………… σελ. 11

 

Πηγές………………………………………………………………… σελ. 12

 

Εισαγωγή

Η Συρία αυτή την περίοδο βιώνει ίσως την πιο δυσάρεστη  περίοδο της ιστορίας της. Πέραν των σφοδρών συγκρούσεων που μαίνονται στο εσωτερικό, αντιμετωπίζει και την έχθρα ισχυρών παραγόντων του διεθνούς συστήματος. Όπως είναι φυσικό, η πολύχρονη σύρραξη εκτός από τις εκατόμβες θυμάτων έχει προκαλέσει και τεράστιες καταστροφές ενώ έχει καταβαραθρώσει την συριακή οικονομία.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο και σημειώνοντας νίκες σε όλα τα μέτωπα, η κυβέρνηση Άσσαντ σχεδιάζει την οικονομική ανάκαμψη της Συρίας. Οι πολυάριθμες καταστροφές έχουν δημιουργήσει ένα γόνιμο έδαφος για οικονομική δραστηριοποίηση ξένων εταιρειών.

Το ερώτημα που εξετάζει η παρούσα εργασία είναι αν και κατά πόσο οι χώρες BRICS συμβάλλουν και θα συνεχίσουν έτσι μεταπολεμικά. Η άποψη του συγγραφέα είναι ότι οι παραπάνω χώρες σκοπεύουν να βοηθήσουν με την πιθανή λήξη της κρίσης το συριακό κράτος οικονομικά.

Η εργασία χωρίζεται σε τέσσερα κεφάλαια. Στο Κεφάλαιο 1 «Η Συρία σήμερα», εξετάζεται η κατάσταση στην αραβική χώρα και η οικονομική πολιτική της κυβέρνησης Άσσαντ. Στο Κεφάλαιο 2 «Η Ρωσία», παρουσιάζεται η στάση της Μόσχας απέναντι στην ανάκαμψη της συριακής οικονομίας. Στο Κεφάλαιο 3 « Η Κίνα», εξετάζεται η κινεζική επιθυμία για οικονομική βοήθεια στην Συρία. Στο Κεφάλαιο 4 «Η Ινδία, η Βραζιλία και η Νότιος Αφρική», καταγράφονται οι ενέργειες των κρατών αυτών στις προσπάθειες αποκατάστασης της συριακής οικονομίας. Στο τέλος ακολουθεί  μια κριτική αποτίμηση και πιθανά μελλοντικά σενάρια. Ακόμα, παρατίθενται και οι πηγές άντλησης των πληροφοριών.

Μια σημείωση είναι απαραίτητη εδώ. Όπως εξελίσσονται τα γεγονότα ίσως να φαίνεται ότι οι δυνατότητες οικονομικής ανασυγκρότησης της Συρίας εξανεμίζονται. Κάτι τέτοιο δεν ισχύει.  Η ανοικοδόμηση τουλάχιστον στο άμεσο μέλλον θα αφορά περιοχές μακριά από τις εμπόλεμες ζώνες.

 

 Κεφάλαιο 1

Η Συρία σήμερα

Η συριακή επικράτεια έπειτα από εφτά χρόνια πολέμου είναι κατακερματισμένη. Ιδιαίτερα ισχυρή θέση κατέχει το καθεστώς του Μπασάρ αλ- Άσσαντ. Ελέγχει πολύ μεγάλο μέρος του συριακού εδάφους. Πιο συγκεκριμένα, ελέγχει τις επαρχίες της Λατάκειας, της Χομς, της Δαμασκού, της Χάμα, της Ταρτούς και του Χαλεπιού. Παράλληλα, ασκεί κυριαρχία σε μέρη των επαρχιών Νταρ’ αα, Αλ- Σουβάϊντα, Ράκα και Ντερ αλ- Ζορ. Είναι εμφανές ότι τα μεγαλύτερα αστικά κέντρα και όλα τα λιμάνια στην Μεσόγειο είναι υπό την κατοχή του.

Οι αντικαθεστωτικοί έχουν υποστεί πλήγμα. Παρά την εξωτερική υποστήριξη και τις αρχικές τους επιτυχίες, πλέον ελέγχουν μόνο δυο επαρχίες. Εκείνες είναι η Ιντλίμπ και η Νταρ’ αα. Όμως και στις δυο δέχονται την πίεση της συριακής κυβέρνησης.

Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας της συριακής κρίσης είναι και το Ισλαμικό Κράτος (ISIS). Βέβαια, η ισχύς του έχει μειωθεί ραγδαία. Από την παντοδυναμία του στα μέσα του 2014 βρίσκεται σε άσχημη κατάσταση ελέγχοντας περιορισμένη εδαφική έκταση. Για την ακρίβεια κυριαρχεί σε ένα μικρό τμήμα της επαρχίας Χομς. Η θέση του καθίσταται πιο δύσκολη με το σφυροκόπημα που δέχεται από τον δυτικό συνασπισμό και τον συριακό στρατό.

Στην βόρεια Συρία, οι Κούρδοι είναι οι κυρίαρχοι. Ελέγχουν το μεγαλύτερο τμήμα της και έχουν οργανωθεί μόνοι τους. Μάλιστα, κατάφεραν στο παρελθόν να αποκρούσουν μια επίθεση των ισλαμιστών. Ωστόσο, η αυξημένη ισχύς τους προκάλεσε την αντίδραση της Τουρκίας. Δεν είναι περίεργο, συνεπώς, που ο τουρκικός στρατός επεμβαίνει στρατιωτικά στην περιοχή. Οι επιχειρήσεις «Ασπίδα του Ευφράτη» και «Κλάδος Ελαίας» είναι χαρακτηριστικές. Ακόμα, στα συρο-τουρκικά σύνορα με την ενίσχυση της κυβέρνησης Ερτογάν έχουν δημιουργηθεί μικροί θύλακες στις περιοχές των Τουρκμένων, οι οποίοι δεν υπάγονται διοικητικά στην Δαμασκό αλλά στην Άγκυρα.

Πέραν των πολεμικών αναμετρήσεων, η Συρία «αιμορραγεί» στον οικονομικό και κοινωνικό τομέα. Ως προς τον πρώτο, έχει υποστεί μείωση του πληθυσμού της και ιδίως των νέων ανθρώπων. Οι απώλειες, οι προσφυγικές ροές καθώς και η εδαφική διάσπαση  έχουν συμβάλλει σε αυτό. Ως προς ο δεύτερο, η οικονομία έχει καταβαραθρωθεί: το συνολικό κόστος της σύρραξης ανέρχεται στα 200-300 δις δολάρια ενώ το νόμισμα έχει υποτιμηθεί δραματικά και το ΑΕΠ έχει «βουλιάξει».

Παρά ταύτα, το καθεστώς έχει ισχύ. Ελέγχει τα μεγαλύτερα αστικά κέντρα και λιμάνια, δηλαδή την παραγωγική βάση της χώρας. Ακόμα, η κυβέρνηση Άσσαντ ασκεί μια δυναμική οικονομική πολιτική. Εκείνη έχει δυο σκέλη.

Το ένα είναι το εσωτερικό με κύριο στόχο την διατήρηση των κεκτημένων εδαφών και την σταθεροποίηση της νέας συριακής λίρας που κυκλοφόρησε από την κρατική τράπεζα. Ταυτόχρονα, καλεί όσους Σύριους βιοτέχνες και επενδυτές εγκατέλειψαν την χώρα τους να επιστρέψουν για να συμβάλλουν στην οικονομική ανάκαμψη ενώ ενισχύει όσους ήδη δραστηριοποιούνται καταυτόν τον τρόπο. Το άλλο, το εξωτερικό που στρέφεται προς τους εξωτερικούς του συμμάχους για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων που θα συμβάλλουν στην μεταπολεμική ανοικοδόμηση. Οι σύμμαχοι δεν είναι άλλοι από τις χώρες BRICS.

 

Κεφάλαιο 2

Η Ρωσία

Αν μια χώρα θα ενδιαφερόταν πρωτίστως για το μέλλον της Συρίας, δεν είναι άλλη από την Ρωσία. Σύμμαχος στενός του Άσσαντ, με βελτιωμένη οικονομία, επιδιώκει να επεκτείνει την επιρροή της.

Αν και από το 2016 υπάρχει η ρωσική επιθυμία για συμμετοχή στο μεταπολεμικό πρόγραμμα ανοικοδόμησης, εκείνη έγινε πιο έντονη το 2017. Τον Φεβρουάριο του αναφερόμενου έτους, συριακή αντιπροσωπεία υπό τον πρόεδρο Άσσαντ συναντήθηκε με μια ρωσική υπό τον αναπληρωτή πρωθυπουργό Ντμίτρι Ρογκοζίν. Κατά την διάρκεια των συνομιλιών επιβεβαιώθηκε η επιθυμία της Μόσχας να συμβάλλει στην οικονομική αποκατάσταση και δηλώθηκε ότι η κυβέρνηση Πούτιν θα παράσχει οιαδήποτε βοήθεια χρειαστεί. Σε προηγούμενες συναντήσεις αντιπροσωπειών των δυο κρατών είχε συμφωνηθεί η απορρόφηση στην ρωσική αγορά συριακών αγροτικών προϊόντων και η εγκαινίαση μιας εμπορικής ναυτιλιακής γραμμής μεταξύ συριακών και ρωσικών λιμανιών.

Παράλληλα, στα τέλη του έτους, ο Ρώσος πρόεδρος χρησιμοποιώντας το «χαρτί» της Ορθοδοξίας δήλωσε σε ένα Συμβούλιο Επισκόπων στην ρωσική πρωτεύουσα την σημασία της Ρωσικής Εκκλησίας και ζήτησε το Πατριαρχείο Μόσχας να έχει συμβολή στην ανοικοδόμηση του συριακού κράτους.

Επιπροσθέτως, τον Δεκέμβριο, ο Ντμίτρι Ρογκοζίν προέβη σε μια δυναμική δήλωση που είναι αντιπροσωπευτική των επιδιώξεων της ρωσικής κυβέρνησης. Πιο συγκεκριμένα, ανέφερε ότι η Ρωσία θα είναι η μόνη χώρα που θα λάβει μέρος στην ανοικοδόμηση των συριακών ενεργειακών εγκαταστάσεων.

Στις αρχές του 2018, η ρωσική πλευρά απεύθυνε έκκληση στην Ευρωπαϊκή Ένωση να συμμετάσχει στην ανοικοδόμηση της Συρίας. Πρόκειται για μια κίνηση τακτικής. Η Μόσχα εκμεταλλεύτηκε το δίλημμα των Βρυξελλών πώς να ξοδέψουν χρήματα για την αποκατάσταση των προσφύγων. Επίσης, εκμεταλλεύτηκε και την ευρωπαϊκή συμβολή στην επιβολή της ειρήνης και στην ανοικοδόμηση κρατών. Ταυτόχρονα, με αυτήν την κίνηση προσπάθησε να διασπάσει το «μέτωπο» Ε.Ε.- Η.Π.Α.. Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Ένωση αρνείται μέχρι στιγμής να επενδύσει χρήματα. Αιτία για αυτήν την στάση αποτελεί η ισχυροποίηση της θέσης του Άσσαντ. Η ευρωπαϊκή και γενικότερα η δυτική θέση είναι ξεκάθαρη. Δηλαδή, δεν θα υπάρξει οποιαδήποτε αρωγή εκτός και αν το καθεστώς καταρρεύσει και αλλάξει η συριακή ηγεσία. Ακόμα ένα επιχείρημα είναι και το ότι η Ρωσία και το Ιράν θα πρέπει να σεβαστούν το Ψήφισμα 2254 του Ο.Η.Ε..

Η άρνηση των Βρυξελλών δεν πτόησε την ρωσική πλευρά. Προέβη σε έναν διπλωματικό «ελιγμό» καλώντας τις χώρες  BRICS να δραστηριοποιηθούν οικονομικά στην πολλά υποσχόμενη μεταπολεμικά αγορά της Συρίας. Όμως, πέραν των όποιων διπλωματικών κινήσεων, η ρωσική πρόταση εμπεριέχει και έναν φόβο της. Εκείνος δεν είναι άλλος από το να επωμιστεί κατ’ ιδίαν το τεράστιο κόστος της ανάκαμψης της συριακής οικονομίας. Αν εκείνο μοιραστεί, τότε θα είναι βιώσιμο.

Εν κατακλείδι, είναι εμφανές ότι η Ρωσία επιδιώκει να ενισχύσει την παρουσία της στην Συρία. Εκτός της διπλωματίας και της στρατιωτικής βοήθειας προσανατολίζεται και στην οικονομική ανασυγκρότηση. Γνωρίζει ότι με την οικονομική διείσδυση θα πετύχει να ελέγξει την ενέργεια των Σύριων και θα μετατρέψει την χώρα σε ένα προτεκτοράτο της στην Μέση Ανατολή αποτρέποντας την από το να στραφεί σε κάποια άλλη συμμαχία.

  

Κεφάλαιο 3

                                                                       Η Κίνα

Ένας ακόμα παράγοντας που διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην συριακή κρίση και όπως φαίνεται θα συνεχίσει έτσι και στο μέλλον είναι η Κίνα. Η παρουσία της είναι εντονότατη μετά από την Ρωσία φυσικά.

Ήδη από τις αρχές του συριακού εμφυλίου πολέμου, το κινεζικό ενδιαφέρον ήταν πασιφανές για την διατήρηση του καθεστώτος Άσσαντ. Κινέζοι πράκτορες ενεργούσαν εντός συριακού εδάφους για τον εντοπισμό Ουϊγούρων που μάχονταν κατά του κυβερνητικού στρατού ενώ το Πεκίνο φρόντισε μαζί με την Μόσχα να υπερασπιστούν διπλωματικά την συριακή κυβέρνηση στον Ο.Η.Ε..

Ωστόσο, το κινεζικό ενδιαφέρον δεν σταματά στο διπλωματικό επίπεδο. Η Κίνα όντας μεταξύ άλλων ανερχόμενη οικονομική δύναμη με φιλόδοξα οικονομικά σχέδια, σαν στόχο έχει την οικονομική δραστηριοποίησή της στην Συρία. Με την σταδιακή επικράτηση του καθεστώτος από τις αρχές του 2017, οι κινεζικές προθέσεις έγιναν εμφανείς.

Τον Μάρτιο, η συριακή κυβέρνηση απεύθυνε έκκληση στην Κίνα να την βοηθήσει στην ολική ανοικοδόμηση της Συρίας. Λίγους μήνες έπειτα, οι Κινέζοι εξέφρασαν την επιθυμία τους να προβούν στην προσφορά καταλυμάτων έτσι ώστε να στεγαστούν οι πρόσφυγες που θα επιστρέψουν.

Στα τέλη του έτους, ο Κινέζος ηγέτης Σι Ζιπίνγκ δήλωσε πρόθυμος να βοηθήσει οικονομικά την χώρα. Εξάλλου έχει προηγηθεί η επίσκεψη πάνω από 30 κινεζικών εταιρειών  του ενεργειακού και κατασκευαστικού τομέα σε διάφορες εμπορικές εκθέσεις και όχι μόνο. Στην ίδια χρονική περίοδο έγινε γνωστό ότι η οι Κινέζοι σκοπεύουν να επενδύσουν 2 δις δολάρια για την κατασκευή βιομηχανικού πάρκου.

Από τα ανωτέρω είναι εμφανές ότι το Πεκίνο υπολογίζει σοβαρά την αξία της Δαμασκού. Αυτό δεν είναι περίεργο. Η Κίνα σκοπεύει να κατασκευάσει τον «Νέο Δρόμο του Μεταξιού». Η Συρία με την έξοδο στην Μεσόγειο που προσφέρει δεν μπορεί να  παραμεληθεί. Ακόμα, η κατεστραμμένη από τον πόλεμο Συρία προσφέρει ευκαιρίες οικονομικής διείσδυσης. Μεγάλες επενδύσεις χρειάζονται και η Κίνα είναι διατεθειμένη να τις προσφέρει κατά ένα μέρος. Τέλος, με την οικονομική διείσδυση δίνεται η δυνατότητα στην κινεζική πλευρά να αντιπαρατεθεί τόσο στις Η.Π.Α. και στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και στην Ρωσία.

 

Κεφάλαιο 4

Ινδία, Βραζιλία, Νότιος Αφρική

Και οι υπόλοιπες χώρες των BRICS επιδιώκουν-σε μικρότερο βέβαια βαθμό- να συμμετάσχουν στην οικονομική ανάκαμψη της Συρίας. Μην έχοντας ταχθεί κατά του καθεστώτος αποτελούν για το τελευταίο οικονομικούς εταίρους.

Αρχικά, η Ινδία είναι μια χώρα που κινούμενη μέσα στα πλαίσια του Ο.Η.Ε. βοηθάει άλλες κρατικές οντότητες που έχουν ανάγκη. Η ανθρωπιστική και οικονομική βοήθεια εντάσσεται μέσα στο πλαίσιο που κινείται η ινδική εξωτερική πολιτική. Δεν είναι τυχαίο ότι έχει παράσχει οικονομική αρωγή στο Ιράκ, κράτος που είναι σημαδεμένο από συρράξεις. Μέχρι στιγμής έχουν δαπανηθεί από το Νέο Δελχί 20 δις δολάρια για τους Ιρακινούς και την ανοικοδόμηση της χώρας τους ενώ είναι αντιληπτό ότι προσφέρονται περαιτέρω ευκαιρίες για επενδύσεις σε ιρακινό έδαφος.

Έτσι, η Ινδία θέλει να προσφέρει βοήθεια και στην ταλαιπωρημένη Συρία. Αυτό έγινε εμφανές τον Ιούνιο του 2016 όταν η Δαμασκός κάλεσε Ινδούς επιχειρηματίες να επενδύσουν στην Συρία. Η συριακή επιθυμία για ινδικές επενδύσεις κορυφώθηκε μέσα στο καλοκαίρι όταν το Συριακό Εμπορικό Επιμελητήριο ζήτησε την βοήθεια της ινδικής κυβέρνησης. Η απάντηση ήταν η κυβέρνηση Μόντι να επιτρέψει σε ινδικές εταιρείες να επισκεφθούν την εμπόλεμη χώρα. Ωστόσο, το καλό κλίμα που είχε δημιουργηθεί  έμελλε να διαταραχτεί. Τον Αύγουστο, ο Ινδός πρωθυπουργός επισκέφτηκε το Ισραήλ, κράτος εχθρικό προς την Συρία. Η ενέργεια αυτή προκάλεσε την καχυποψία της συριακής κυβέρνησης. Τελικά, το κλίμα αποκαταστάθηκε με την ινδική πλευρά να καθησυχάζει την Δαμασκό για την μη αλλαγή της στάσης της.

Η Βραζιλία με την σειρά της επιδιώκει να εισέλθει στην συριακή αγορά. Το γεγονός ότι έχει κρατήσει ουδέτερη στάση απέναντι στο καθεστώς Άσσαντ, δίδει την δυνατότητα συνεργασίας. Έτσι, με την Δαμασκό να είναι δεκτική σε βραζιλιάνικες επενδύσεις, ο υπουργός εξωτερικών της χώρας Αλοϋσιο Νιούνιες δήλωσε ότι σκοπεύει να επαναλειτουργήσει η βραζιλιάνικη πρεσβεία στην συριακή πρωτεύουσα και ενθάρρυνε την συμμετοχή εταιρειών στην ανασυγκρότηση της συριακής οικονομίας.

Η Μπραζίλια επιθυμεί οικονομική συμμετοχή στο μεταπολεμικό περιβάλλον της Συρίας γιατί η τελευταία θα έχει ανάγκες επενδύσεων και καταναλωτικών προϊόντων. Συνεπώς, υπάρχει μια πολλά υποσχόμενη αγορά για Βραζιλιάνους επενδυτές και εμπόρους και για μια οικονομία που θέλει την εξωστρέφεια. Ακόμα, ίσως στα σχέδια της βραζιλιάνικης κυβέρνησης εντάσσεται και η αξιοποίηση των περίπου 1.500 Βραζιλιάνων που κατοικούν στην χώρα. Ωστόσο, οι βραζιλιάνικες βλέψεις δύνανται να βρουν εμπόδια. Η Βραζιλία εξαιτίας της συμμετοχής της στην «δυτική» παράταξη και της εγγύτητας με τις Η.Π.Α. δεν θα είναι τόσο εύκολο να άρει από μόνη της τους οικονομικούς περιορισμούς. Επιπλέον, η βραζιλιάνικη οικονομία δεν είναι βέβαιο αν βρίσκεται σε θέση να επενδύσει μαζικά στην Συρία εξαιτίας των αυξημένων αναγκών.

Η Νότιος Αφρική δεν μπορεί να απουσιάζει από τις προσπάθειες των BRICS για την οικονομική ανάκαμψη του συριακού κράτους. Ήδη από τον Φεβρουάριο του 2015, η συριακή κυβέρνηση απεύθυνε κάλεσμα στο Γιοχάνεσμπουργκ για συμμετοχή του στις προσπάθειες οικονομικής ανάκαμψης. Ένα χρόνο αργότερα, ο Σύρος υπουργός υποδομών Καμάλ Τουμ’εχ σε συζητήσεις που είχε με το Νοτιοαφρικανό πρέσβη στην Δαμασκό, εξέτασε το ενδεχόμενο να συμμετάσχουν επιχειρήσεις της αφρικανικής χώρας στην ανοικοδόμηση της Συρίας. Παρά τις προσπάθειες, η πρόοδος ήταν μικρή. Νέα ώθηση δόθηκε το καλοκαίρι του 2017 όταν ο Νοτιοαφρικανός πρέσβης φάνηκε   θετικός στην υπογραφή Μνημονίου Κατανόησης (ΜοU) για συνεργασία στον οικονομικό και τεχνολογικό τομέα. Μέχρι σήμερα όμως δεν έχει υπάρξει κάποια  περαιτέρω πρόοδος.

Όπως και για την Βραζιλία έτσι και για την Νότιο Αφρική το ότι επιθυμεί να συμβάλλει στην διαμόρφωση του μεταπολεμικού οικονομικού κλίματος στην Συρία μπορεί να είναι περίεργο. Όμως, υπάρχουν λόγοι. Αρχικά, είναι μια καλή ευκαιρία για την νοτιοαφρικανική κυβέρνηση να αποκτήσει οικονομική εξωστρέφεια βοηθώντας ένα κράτος που έχει μεγάλη ανάγκη. Ακόμα, η Συρία είναι δυνατόν να αποτελέσει μια αγορά για τα νοτιοαφρικανικά προϊόντα εξαιτίας των ελλείψεων που θα υπάρχουν. Τέλος, με την πιθανή συμμετοχή της στην ανοικοδόμηση θα παράσχει ανθρωπιστικό έργο και θα αποκτήσει καλή φήμη. Βέβαια, υπάρχουν προβλήματα που μπορεί να αποτελέσουν τροχοπέδη όπως η διαφθορά, η άσχημη οικονομική κατάσταση και η πολιτική αστάθεια που επικρατεί στο αφρικανικό κράτος.

 

Αντί Επιλόγου

Όπως κατέστη εμφανές, η οικονομική ανάκαμψη της Συρίας σε ένα ενδεχόμενο τέλος της σύρραξης  εστιάζεται κυρίως στον τομέα της ανοικοδόμησης. Οι υλικές καταστροφές είναι τεράστιες και επηρεάζουν και την ανθρώπινη ζωή.

Επιπλέον, όπως δείχνουν οι εξελίξεις, η παράταξη του Άσσαντ θα διατηρηθεί στην εξουσία. Το ποια μορφή θα λάβει μέλλει να φανεί. Οι χώρες BRICS αντιλαμβάνονται ότι πέραν των οικονομικών ευκαιριών που αναδεικνύονται, μπορούν να έχουν επαφές και να βασίζονται σε μια σταθερή κυβέρνηση η οποία τους έχει ανάγκη.

Θα υπάρξει ένα καινούργιο Σχέδιο «Μάρσαλ» όχι αυτήν την φορά για την Ευρώπη αλλά για την Συρία; Θα προέρχεται από τον ανταγωνιστή των Η.Π.Α. που είναι η Ρωσία; Θα συμβάλλει και η Κίνα; Όλα αυτά είναι ερωτήματα που θα απαντηθούν στο μέλλον. Εκείνο το συμπέρασμα που μπορεί να εξαχθεί είναι ότι η Ρωσία με ή χωρίς τα άλλα κράτη θα βοηθήσει την Συρία-δεν μπορεί να πράξει αντίθετα- και όσο η Δύση αρνείται να συνδράμει οικονομικά τόσο μεγαλώνει η δυνατότητα να υπάρξει ένα εναλλακτικό μπλοκ κρατών που θα αναλαμβάνει την ανοικοδόμηση χωρών που έχουν πληγεί από τον πόλεμο. Με άλλα λόγια, η πρωτοκαθεδρία της αρωγής που παρείχαν η Ε.Ε. από κοινού με τις Η.Π.Α. θα μεταφερθεί στους ανταγωνιστές τους.

 

Πηγές

                                                           Κεφάλαιο 1

Chunghtai Alia, Al- Jazeera, Syrian Civil War: Who controls what?, https://www.aljazeera.com/indepth/interactive/2015/05/syria-country-divided-150529144229467.html 22 February 2018, (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 27 Φεβρουαρίου 2018, 19:00).

Πρακτορείο Ειδήσεων Reuters, Russia: calls for Syrian army to halt Idlib push attempt to help Nusra front,  https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-lavrov/russia-call-for-syrian-army-to-halt-idlib-push-attempt-to-help-nusra-front-ria-idUSKCN1G316Z  19 February 2018, (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 28 Φεβρουαρίου 2018, 20:05).

Solomon Erika, Financial Times, Syrian government steps up offensive in Idlib, https://www.ft.com/content/c190945a-ecb6-11e7-8713-513b1d7ca85a  29 December 2017, (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 24 Φεβρουαρίου 2018, 21:15).

Illingworth Andrew, Al- Masdar News, Breaking: Syrian army restarts offensive along Idlib- Aleppo border after break in bad weather, gains new areahttps://www.almasdarnews.com/article/breaking-syrian-army-restarts-offensive-along-idlib-aleppo-border-break-bad-weather-gains-new-area/   27 January 2018, (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 24 Φεβρουαρίου 2018, 19:09).

Al- Khalidi Suleiman,  Mc Dowall Angus, Πρακτορείο Ειδήσεων Reuters, Hard choices for Syrian industrialists in ruins of Aleppo, ,https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-economy-insight/hard-choices-for-syrian-industrialists-in-ruins-of-aleppo-idUSKCN1C71B8  02 October 2017, (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 28 Φεβρουαρίου 2018, 20:30).

Devarajan Shanta, Mottaghi Lili, World Bank, The economic impact of the Syrian conflict: estimated yourself,  http://blogs.worldbank.org/arabvoices/economic-impact-syrian-conflict-estimate-it-yourself  21 August 2017, (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 23 Δεκεμβρίου 2017, 23:10).

 

Κεφάλαιο 2

Peel Michael, Financial Times, Russia presses EU to pay up for rebuilding Syria, https://www.ft.com/content/21483e5c-f22a-11e7-b220-857e26d1aca4      10 January 2018, (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 22 Φεβρουαρίου 2018, 12:00).

Xinhua, Assad says Russia to play key role in Syria’s reconstruction process, \, http://www.xinhuanet.com/english/2017-12/19/c_136835554.htm        18 December 2017, (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 22 Φεβρουαρίου 2018, 11:20).

TASS, Putin hopes Russian Orthodox Church will contribute to Syria’s reconstruction, , http://tass.com/society/978633   01 December 2017, (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 20 Ιανουαρίου 2017, 22:18).

TASS, Russia suggests BRICS partners gain a foothold in promising Syrian markethttp://tass.com/economy/989431   11 February 2018, (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 26 Φεβρουαρίου 2018, 17:50).

Hiltermann Joost, Valdai Discussion Club, Talking about syrian post-war reconstruction, http://valdaiclub.com/a/highlights/talking-about-syrian-post-war-reconstruction/    10 February 2018, (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 26 Φεβρουαρίου 2018, 18:30).

Emma/ Hazem Sabbagh, SANA, Russia Orthodox Church’s contribution to rebuilding cultural and spiritual centers in Syria is essential, https://sana.sy/en/?p=119909   01 December 2017, (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 25 Φεβρουαρίου 2018, 20:35).

DailySabah, Russia to rebuild energy facilities in Syria, https://www.dailysabah.com/energy/2017/12/19/russia-to-rebuild-energy-facilities-in-syria   19 December 2017, (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 25 Φεβρουαρίου 2018, 12:15).

Πρακτορείο TASS, 10 October 2017, Russia- Syria trade turnover up 42% in seven months of 2017http://tass.com/economy/969810   10 October 2017, (προσπέλαση στις 5 Δεκεμβρίου 2017).

Ebrahimian- Allen Bethany, Foreign Policy, Syrian reconstruction spells juicy contracts for Russian, Iranian firms,  http://foreignpolicy.com/2017/10/20/syrian-reconstruction-spells-juicy-contracts-for-russian-iranian-firms-china-civil-war/ 20 October 2017, (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 10 Δεκεμβρίου 2017, 20:30).

 

Κεφάλαιο 3

Jin Wang, TheDiplomat, Will China pay for Syria to rebuild,   https://thediplomat.com/2017/02/will-china-pay-for-syria-to-rebuild/  16 December 2017, (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 25 Δεκεμβρίου 2017,  22:10).

South China Morning Post, China seeks to take its business to Syria in post- war rebuilding effort, http://www.scmp.com/news/china/diplomacy-defence/article/2125175/china-seeks-take-its-business-syria-post-war-rebuilding 21 December 2017, (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 26 Φεβρουαρίου 2018, 13;00).

Andeson Robert W., Asia Times, Chinese companies poised to help rebuild war- torn Syria, http://www.atimes.com/article/chinese-companies-poised-help-rebuild-war-torn-syria/    19 December 2017,  (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 26 Φεβρουαρίου 2018, 13:30).

Sputnik News, Chinese firm plans to offer container housing for Syrian refugees https://sputniknews.com/middleeast/201708241056752759-china-syrian-refugees/   24 August 2017, (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 03 Μαρτίου 2018, 16:50).

Sputnik News, Why China wants on Syria’s reconstruction programhttps://sputniknews.com/middleeast/201703161051647897-china-syria-reconstruction-cooperation/  16 March 2017, (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 3 Μαρτίου 2018, 17:10).

 

Κεφάλαιο 4

HindustanTimes, India reassures aid for war-torn Iraq’ s rebuilding process, https://www.hindustantimes.com/india-news/india-reassures-aid-for-war-torn-iraq-s-rebuilding-process/story-TJlZwXCe04rDZw8aM1EoAJ.html       14 December 2017, (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 28 Φεβρουαρίου 2018, 23:10).

Vohra Anchal, Hindustan Times, Syria hesitant abut India’ s role in reconstructions after Modi’ s Israel visit,  https://www.hindustantimes.com/world-news/syria-hesitant-about-india-s-role-in-reconstruction-after-modi-s-israel-visit/story-qrCg8r1UGcTvtyrsNknOKK.html          17 August 2017, (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 26 Φεβρουαρίου 2018, 13:05).

Chaudhurry Diban Jan Roy, Economic Times, India Inc moves in Syria as peace returns in war-torn country, https://economictimes.indiatimes.com/news/company/corporate-trends/india-inc-moves-in-syria-as-peace-returns-in-war-torn-country/articleshow/59535410.cms    11 July 2017, (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 26 Φεβρουαρίου 2018, 12:45).

Sputnik News, Damascus to welcome India’s participation in post war reconstruction of Syria, https://sputniknews.com/middleeast/201706041054288004-damacsus-welcome-india-post-war/  04 June 2017,  (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης:                   2 Μαρτίου 2018, 11:00).

Aghirni Samy, Bloomberg, Brazil looks for role in Syria’ s reconstruction after the warhttps://www.bloomberg.com/news/articles/2017-10-19/brazil-looks-for-role-in-syria-s-reconstruction-after-the-war   19 October 2017, (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 1 Μαρτίου 2018, 22:00).

Said H./ al- Frieh M., SANA, South African companies’s paticipation in Syria reconstruction process discussed, http://sana.sy/en/?p=71276  06 March 2017, (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 1 Μαρτίου 2018, 21:15).

Al- Masdar News, South Africa to help Syria in reconstruction and transport projectshttps://www.almasdarnews.com/article/south-africa-help-syria-reconstruction-transport-projects/ 27 February 2015, (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 01 Μαρτίου 2018, 21:00).